FÀKAN

Dumuni nɔgɔlen: Fàratiba dòn jàmanadenw ka kɛnɛyako la

‎'Sàn o 'sàn, 'mɔgɔ miliyɔn kἑmɛ caman bɛ bàna k'à sababu kɛ dumuni nɔgɔlenw dunni ye. Hadamaden kɔni tɛ balo dumuni 'kɔ. Nkà n'o dumuni nɔgɔlen dòn, à bɛ se kà kɛ 'sababu ye kà bàna lase mɔ̀gɔ ma, gἑlɛyaba bɛ se kà sɔ̀rɔ minnu na. Jɛn kɛnɛyako tɔn, "OMS", y'a jìra ko bànabaatɔ ‘miliyɔn 866 fatura diɲɛ 'kɔnɔ 2021 sàn na k'a sababu kɛ dumuni nɔgɔlen dunni ye. À bànabaatɔ 29% bɛɛ ye denw ye, minnu sì tɛ 'sàn 5 bɔ. Nìn b'à jìra ko dumuni nɔgɔlen tiɲɛninɔ ka bòn kosɛbɛ sànko denmisɛnkunda.

‎Dumuni bɛ nɔgɔ cogo di?

‎Dumuni bɛ se kà nɔgɔ k'a tà a dilanyɔrɔ fo kà taa se a dunyɔrɔ mà. A bɛ se kà nɔgɔ ntùmuw, jàtigitɔɔrɔlaw, bànakisɛw ani baasilafɛnw fɛ; 'ji nɔgɔlenw kɛli kà dunfɛnw kò yann'u ka tobi, dumuni màrakojugu, dumuni mɔbali ani kà to kà dumuni tobilen ni tobibali bìla ɲɔgɔn kàn. Nìn dumunisuguw de bɛ weele ko 'dumuni nɔgɔlen. Ni dumuni nɔgɔlen sera mɔ̀gɔ 'kɔnɔ, à tàamasiyɛnw bɛ se kà kɛ kɔnɔboli, kɔnɔdimi, fɔɔnɔ ani kùnkolodimi ye. A dɔ la, n'a juguyara, a bɛ se kà gἑlɛyabaw lase ‘mɔ̀gɔw ma minnu bɛ laban sàya la. A ka jugu denw ni màakɔrɔbaw de ma kosɛbɛ sabula kɔnɔboli bɛ nà ni fàrijidɛsɛ ye, ‘kɛrɛnkɛrɛnnenya la denmisɛnninw ma.

‎Walasa k’an kisi dumuninɔgɔlendun n'à kɔ̀lɔlɔw mà, fo an ka an  tɛgɛw kò kà jɛ dumuni labɛnni n'a dunni na, tobili kà kɛ ni ji sanumanw ye, dumuniw ka tobi ka mɔ̀ ani k'u lasàgo koɲùman kà bɔ fɛnɲɛnamaninw ni ‘nɔgɔ wɛrɛw ma. Hakili ka 'kan kà to dumuni tiɲɛtaw fùntenikakɛ la, kà dumuni tobilen ni tobibali bɔ ɲɔgɔn kàn, kà gàbuguw sanuya 'tùma bɛɛ. O ka 'kan kà k'an 'taabolo ye bàri dumuni nɔgɔlen dɔn man di yecogo dàma fɛ wà kasa kɛrɛbɛtɛ. Nìn waleɲuman ninnu tɛ dumuni dunbaaw dɔrɔn ka 'ko ye. 'Mɔ̀gɔ caman 'sèn b'a la, i n'a fɔ dumunifeerelaw, tobilikɛlaw, dumunifɛnbayɛlɛmanaw kà fàra kɛnɛyako baarakɛlaw kàn. Dumuni nɔgɔ ka teli jikogɛlɛya ni balo màrali gἑlɛya bɛ yɔrɔ minnu na. O la, dumuni lakanani dulonnen dòn denbayaw ka jànto la walasa an bɛ kisi 'bàna caman ma.

Blàdon : 2026-11-07     Yɛlɛmako laban : 2026-11-07


I fɛla Fɔ fasiri kan :

Captcha

Jagomajira

Gamezop tlonsira

Fàkan bataki

Sìgidɔn

Jyɛn jamanaw

 

Mali duguw

 

Daɲɛsɛbɛn

Maralenw

2026

2025

2024

2024-12

2024-11

2024-10

2024-09

2024-08

2024-07

2024-06

2024-05

2024-04

2024-03

2024-02

2024-01

2023

2023-12

2023-11

2023-10

2023-09

2023-08

2023-07

2023-06

2023-05

2023-04

2023-03

2023-02

2023-01

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2017-12

2017-10

2017-09

2017-08

2017-07

2017-06

2017-05

2017-04

2017-03

2017-02

2017-01

2016

2016-12

2016-11

2016-10

2016-08

2016-07

2016-06

2016-05

2016-04

2016-03

2016-02

2016-01

2015